Bạn có bao giờ  cảm thấy bối rối khi nói về những sự kiện đã xảy ra trước một thời điểm cụ thể trong quá khứ không?  Đừng lo,  bạn không hề đơn  độc!  Rất nhiều người học tiếng Anh gặp khó khăn với **Quá khứ Hoàn thành (Past Perfect Tense)**.  Nhưng tin tôi đi,  một  khi bạn đã hiểu "luật chơi" của nó,  mọi thứ sẽ trở nên cực kỳ  logic và  dễ dàng.  Trong bài viết này,  tôi sẽ chia sẻ tất  tần tật về cách dùng Quá khứ Hoàn thành,  kèm theo  những ví dụ "thật như đếm" và bài tập thực hành để bạn chinh phục nó một cách tự tin nhất!

Tại sao chúng ta cần Quá khứ Hoàn thành?

Hãy tưởng tượng bạn đang kể lại một câu chuyện.  Có nhiều sự kiện đã xảy ra,  đúng không?  Đôi  khi,  để làm rõ trình tự thời gian,  bạn cần chỉ ra rằng một hành động nào đó đã hoàn tất *trước  khi* một hành động  khác xảy ra,  hoặc *trước một thời điểm* nào đó trong  quá khứ.  Đó chính là lúc Quá  khứ Hoàn thành phát huy sức mạnh của mình.

Nó giống như việc bạn đang xem một bộ phim và đạo diễn muốn nhấn mạnh một sự kiện quan trọng đã diễn ra trước đó,  tạo tiền đề cho những gì đang xảy ra.  Quá khứ Hoàn thành giúp chúng ta tạo ra một "lớp" thời gian rõ ràng hơn trong quá khứ,  tránh nhầm lẫn về trình tự.

Theo Khung Tham chiếu Chung Châu Âu về Ngôn ngữ (CEFR),  việc sử dụng thành thạo các thì quá khứ,  bao  gồm cả Quá khứ Hoàn thành,  là một dấu hiệu của trình độ B2 trở lên.  Các kỳ thi như IELTS,  TOEIC,  Cambridge  đều đánh giá cao khả năng sử dụng các thì phức tạp một cách chính xác.

Cấu trúc cơ  bản của Quá khứ Hoàn  thành

Đừng để cấu trúc này làm bạn sợ.  Nó khá  đơn giản:

Chủ ngữ + had + Động từ ở dạng Quá khứ Phân từ (Past Participle - V3/ed)

"had":  Đây là trợ động từ bất biến,  dùng cho tất cả các ngôi (I,  you,  he,  she,  it,  we,  they).
Động từ  ở dạng Quá khứ Phân từ:  Đây là dạng cột thứ 3 trong bảng động từ bất quy tắc (ví dụ:  *seen*,  *gone*,  *written*) hoặc thêm "-ed"  vào động từ có quy tắc (ví dụ:  *played*,  *finished*,  *watched*).

Ví dụ:

I had finished my homework before my friends arrived.  (Tôi đã làm xong bài tập về  nhà trước khi bạn bè đến.)
She had eaten breakfast when I  called her.  (Cô ấy đã ăn sáng  khi tôi gọi cô ấy.)
They had already left by  the time  we got to the station.  (Họ đã đi rồi vào lúc chúng tôi đến ga.)

Câu phủ định: Chủ ngữ + had not (hadn't) + V3/ed

He hadn't seen that movie before.  (Anh ấy chưa từng xem bộ phim đó trước đây.)

Câu nghi vấn: Had +  Chủ ngữ + V3/ed + ...?

Had you met her  before the party?  (Bạn đã gặp cô  ấy trước bữa tiệc chưa?)

Khi nào thì dùng Quá khứ Hoàn thành?  (Các trường hợp chính)

Đây là phần quan trọng nhất.  Quá  khứ Hoàn  thành thường được dùng để diễn tả một hành động đã xảy ra và **hoàn tất trước một hành động khác trong quá khứ**,  hoặc **trước một thời điểm cụ thể trong quá khứ**.

1.  Hành động xảy ra  trước một hành động khác trong quá khứ

Đây là cách dùng phổ biến nhất.  Bạn sẽ thấy hai hành động trong quá khứ,  và một hành động kết thúc trước hành động còn lại.  Hành động nào xảy ra trước sẽ dùng Quá  khứ Hoàn thành,  hành động  xảy ra sau dùng Quá khứ Đơn.

Cấu trúc thường gặp:

Quá khứ Hoàn thành + when/before + Quá khứ Đơn

Quá khứ Đơn + when + Quá khứ Hoàn thành

Ví dụ thực tế  từ người học:

Minh,  một bạn học viên của tôi,  từng kể:  "Lúc đầu,  tôi hay nhầm  lẫn.  Tôi nói 'When I arrived home,  my mom cooked dinner.' Nghe có  vẻ ổn,  nhưng nó không rõ hành  động nào xảy ra trước.  Cô giáo đã sửa cho tôi thành:  'When I arrived home,  my mom had cooked dinner.' Điều này cho thấy mẹ tôi đã nấu xong  bữa tối rồi,  và tôi về nhà khi bữa tối đã sẵn sàng."

Một trường hợp khác từ bạn Lan:  "Tôi từng viết trong bài luận:  'The  train left the station,  and then I arrived.' Tôi không biết làm sao để diễn tả sự thất vọng khi lỡ tàu.  Sau  khi học Quá khứ Hoàn thành,  tôi sửa lại:  'The train had left the station when I arrived.' Ngay lập tức,  người  đọc hiểu rằng tôi đã bỏ lỡ chuyến tàu vì đến muộn."

Bài tập nhỏ: Điền dạng đúng của động từ vào  chỗ trống.

By the time we ______ (get)  to the cinema,  the movie ______ (start).
She ______ (finish) her report before the deadline.
He realised he ______ (forget) his keys after he ______ (lock) the door.

Đáp án:

got,  had started
had finished
realised,  had forgotten (Lưu ý:  trong trường hợp này,  "realised" xảy ra sau "had forgotten" nhưng lại đứng trước trong câu.  Ngữ cảnh giúp ta hiểu "had forgotten" là hành động xảy ra trước đó.)

2.  Hành động xảy ra  trước  một thời điểm cụ thể trong quá khứ

Bạn có thể dùng Quá khứ Hoàn thành để nói về một hành  động đã hoàn tất trước một mốc thời gian rõ ràng trong quá khứ.

Cấu trúc:

Chủ ngữ + had + V3/ed + by + (a specific time in the past)

Ví dụ:

By 8 PM last  night,  I had already finished all my work.  (Trước 8 giờ tối qua,  tôi đã hoàn thành xong mọi công việc.)
She had lived in London for five years by the time she moved to Paris.  (Cô ấy đã sống ở London được 5 năm vào thời điểm  cô ấy chuyển đến Paris.)
They had saved enough money by the end of the year to buy a new car.  (Họ đã tiết kiệm đủ tiền vào cuối năm để mua một chiếc xe mới.)

Case Study:

Một công ty đa quốc gia đã triển khai một dự  án đào tạo nhân viên  mới.  Họ muốn theo dõi tiến  độ.  Một báo cáo cho thấy:  "By the end of Q3,  70% of new hires had completed the mandatory online training." (Đến cuối Quý 3,  70% nhân viên mới đã hoàn  thành khóa đào tạo trực  tuyến bắt buộc).  Việc sử  dụng  Quá khứ Hoàn thành ở đây cho thấy rõ ràng rằng,  tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ (cuối Q3),  hành động hoàn thành khóa đào tạo đã diễn ra và kết thúc.

3.  Diễn tả mong muốn,  sự hối tiếc trong quá khứ (với "wish")

Chúng ta thường dùng cấu trúc "I  wish + S + had + V3/ed" để diễn tả sự tiếc nuối về một điều gì đó đã không xảy ra trong quá khứ.

Ví dụ:

I wish I had studied harder for the exam.  (Tôi ước gì tôi đã học  chăm chỉ hơn  cho kỳ thi.)
She wishes she hadn't said that.  (Cô ấy ước gì cô ấy đã không nói điều đó.)
They wish they had bought the tickets earlier.  (Họ ước gì họ đã mua vé sớm hơn.)

4.  Trong  câu  tường thuật (Reported Speech)

Khi bạn thuật lại lời nói của ai đó,  nếu lời nói gốc ở thì Quá khứ  Đơn hoặc  Hiện tại Hoàn thành,  nó sẽ được  lùi về Quá khứ Hoàn thành.

Ví dụ:

Direct Speech:  "I finished my project." (She said)
Reported Speech:  She said  that she had finished her project.

Direct Speech:  "I have seen this movie." (He said)
Reported Speech:  He said that he had seen that movie.

Đây là  một quy tắc quan trọng trong ngữ pháp tiếng Anh,  được nhấn mạnh trong các tài liệu của Cambridge Assessment English.

Những lỗi sai thường gặp và cách  tránh

Ôi,  những lỗi này tôi thấy học trò của mình hay mắc lắm!  Nhưng yên tâm,  biết rồi sẽ tránh được.

Nhầm lẫn  với Quá khứ Đơn:

Sai: When I arrived,  the train left.  (Nghe có vẻ như tôi đến thì  tàu mới bắt đầu chạy,  hoặc hai hành động xảy ra gần như đồng thời.)
Đúng: When I arrived,  the train had left.  (Tôi đến nơi thì tàu đã chạy rồi,  nghĩa là tàu đã  rời đi trước khi tôi đến.)

Sử dụng "had" sai ngôi: Nhớ nhé,  "had" dùng cho tất cả các ngôi!  Không có "hads" đâu nha.
Quên động từ ở dạng Quá khứ Phân từ (V3/ed):

Sai: I had go.  / She had eat.
Đúng: I had gone.  / She had eaten.

Dùng Quá  khứ Hoàn thành cho  hành động xảy ra gần nhất trong quá khứ: Quá khứ Hoàn thành dùng để "lùi" về quá khứ,  chứ không phải cho hành động vừa mới xảy ra.

Thực hành  để thành thạo!

Ngữ pháp mà  không thực hành thì cũng như không thôi.  Hãy thử làm  bài tập này nhé.  Hãy  tưởng  tượng bạn đang kể lại một ngày đi chơi với bạn bè:

Tình huống: Bạn và nhóm bạn đã lên kế hoạch đi cắm trại vào cuối tuần.  Khi chuẩn bị,  có một vài sự  cố xảy ra.

Bài tập: Viết 5 câu sử dụng Quá khứ Hoàn  thành để mô tả những gì đã xảy ra.

Gợi  ý:

Bạn đã chuẩn bị đồ ăn xong trước khi bạn của bạn đến.
Khi bạn của bạn đến,  trời đã bắt đầu mưa.
Bạn nhận ra mình quên mang theo lều.
Nhóm bạn đã quyết định hoãn chuyến đi vì thời tiết xấu.
Trước khi về nhà,  bạn đã gọi điện cho bố mẹ thông báo tình hình.

Ví dụ về câu trả lời của bạn (có thể khác):

I had prepared all the food before my friends arrived.
When my friends got here,  it  had started raining heavily.
I realized I had forgotten to pack the tent.
We decided to postpone the trip because the weather had become terrible.
Before I went home,  I had called my parents to let them know what happened.

Thấy không?  Khi bạn dùng Quá khứ Hoàn thành,  câu chuyện của bạn trở nên rõ ràng và mạch lạc hơn hẳn.  Nó giúp người nghe/đọc dễ dàng theo dõi dòng thời gian của  các sự kiện.

Lời khuyên từ kinh nghiệm giảng dạy: Đừng cố nhồi nhét tất cả các cách dùng cùng một lúc.  Hãy bắt đầu với cách dùng phổ biến nhất:  hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ.  Luyện  tập với thật nhiều ví dụ,  sau đó mới từ từ mở rộng sang các trường hợp khác.  Đọc nhiều,  nghe nhiều  cũng giúp bạn "cảm" được cách người bản xứ sử dụng  thì này một cách tự  nhiên.

Và đừng  quên,  thi thoảng hãy tự hỏi bản thân:  "Hành động nào xảy ra trước?  Hành động nào xảy ra sau?" Khi bạn có thể trả lời  câu hỏi  này,  bạn đã nắm chắc chìa khóa của Quá khứ Hoàn thành rồi đó!

Tại sao chúng ta cần Quá khứ Hoàn thành?

Cấu trúc cơ bản của Quá khứ Hoàn thành

Khi nào thì dùng Quá khứ Hoàn thành? (Các trường hợp chính)

1. Hành động xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ

2. Hành động xảy ra trước một thời điểm cụ thể trong quá khứ

3. Diễn tả mong muốn, sự hối tiếc trong quá khứ (với "wish")

4. Trong câu tường thuật (Reported Speech)

Những lỗi sai thường gặp và cách tránh

Thực hành để thành thạo!

Cấu trúc cơ  bản của Quá khứ Hoàn  thành

Khi nào thì dùng Quá khứ Hoàn thành?  (Các trường hợp chính)

1.  Hành động xảy ra  trước một hành động khác trong quá khứ

2.  Hành động xảy ra  trước  một thời điểm cụ thể trong quá khứ

3.  Diễn tả mong muốn,  sự hối tiếc trong quá khứ (với "wish")

4.  Trong  câu  tường thuật (Reported Speech)

Những lỗi sai thường gặp và cách  tránh

Thực hành  để thành thạo!

Past Perfect Tense

Quá khứ Hoàn thành: Nắm vững cách dùng chuẩn xác

Tìm kiếm

Bài viết phổ biến