Bạn đang ôn luyện IELTS Writing và băn khoăn liệu có nên dùng từ viết tắt không? Đây là câu hỏi rất phổ biến mà mình hay gặp từ các bạn học viên. Thật ra, câu trả lời không đơn giản là có hay không. Nó phụ thuộc vào ngữ cảnh, loại bài viết, và quan trọng nhất là cách bạn sử dụng chúng. Đừng lo, hôm nay mình sẽ "mổ xẻ" vấn đề này một cách chi tiết, đảm bảo sau bài này bạn sẽ tự tin hơn rất nhiều!
Mình nhớ hồi mới bắt đầu dạy IELTS, có một bạn tên là Mai, cực kỳ thông minh và có vốn từ vựng tốt, nhưng bài viết lúc nào cũng bị trừ điểm oan vì lạm dụng từ viết tắt. Mai hay dùng "don't", "can't", "it's" trong cả Task 1 và Task 2, đôi khi còn viết cả "etc." nữa. Kết quả là điểm Writing của Mai cứ dậm chân ở band 6. Sau khi mình giải thích rõ ràng về quy tắc dùng từ viết tắt trong văn phong học thuật, Mai đã điều chỉnh và bài thi lần sau đã cải thiện đáng kể, lên band 7. Đó là một ví dụ thực tế cho thấy việc hiểu và áp dụng đúng quy tắc quan trọng đến mức nào!
Tại Sao Cần Cẩn Trọng Với Từ Viết Tắt Trong IELTS Writing?
Bài thi IELTS Writing, đặc biệt là Task 1 (Academic) và Task 2 (Academic & General Training), yêu cầu một văn phong trang trọng, học thuật (formal). Trong môi trường này, việc sử dụng từ viết tắt có thể mang lại những tác động tiêu cực không mong muốn. Tại sao ư?
1. Văn Phong Không Phù Hợp
Trong tiếng Anh, từ viết tắt như "don't" (do not), "isn't" (is not), "can't" (cannot), "it's" (it is/it has) là những dạng rút gọn rất phổ biến trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn viết không trang trọng (informal writing). Tuy nhiên, trong IELTS Writing, đặc biệt là Task 2, giám khảo mong đợi bạn thể hiện khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách chính xác và phù hợp với ngữ cảnh học thuật. Việc sử dụng từ viết tắt có thể khiến bài viết của bạn trông thiếu chuyên nghiệp, giống như một bức thư gửi bạn bè hơn là một bài luận phân tích.
Hãy tưởng tượng bạn đang viết một bài luận phân tích tác động của biến đổi khí hậu. Nếu bạn viết: "It's crucial to take action now because the environment won't recover easily.", nó nghe có vẻ hơi "xã giao" quá. Thay vào đó, khi viết: "It is crucial to take action now because the environment will not recover easily.", bài viết sẽ lập tức trở nên nghiêm túc và có trọng lượng hơn hẳn. Sự khác biệt tuy nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến cảm nhận của người đọc.
2. Giảm Điểm Về Lexical Resource (Nguồn Từ Vựng)
Tiêu chí chấm điểm Lexical Resource (LR) của IELTS đánh giá khả năng sử dụng từ vựng của bạn. Khi bạn dùng "don't" thay vì "do not", bạn đang bỏ lỡ cơ hội thể hiện sự hiểu biết về cách dùng từ đầy đủ và chính xác trong văn phong học thuật. Giám khảo có thể xem đây là một dấu hiệu cho thấy bạn chưa hoàn toàn làm chủ được ngôn ngữ ở mức độ cao.
Các chuyên gia từ Cambridge Assessment English, đơn vị đồng sở hữu IELTS, luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng từ vựng một cách đa dạng và phù hợp với ngữ cảnh. Họ khuyên người học nên ưu tiên sử dụng dạng đầy đủ của động từ trong các bài thi viết học thuật.
3. Rủi Ro Nhầm Lẫn (Ít Gặp Nhưng Vẫn Có Thể Xảy Ra)
Mặc dù ít phổ biến hơn, một số từ viết tắt có thể gây nhầm lẫn. Ví dụ, "it's" có thể là "it is" hoặc "it has". Nếu ngữ cảnh không đủ rõ ràng, người đọc có thể hiểu sai ý của bạn. Ví dụ: "It's been a long time." (It has been a long time.) là chuẩn, nhưng nếu bạn viết một câu phức tạp hơn và dùng "it's", đôi khi có thể gây một chút "khựng lại" cho người đọc.
Khi Nào "Có Thể" Dùng Từ Viết Tắt (Và Nên Tránh)?
Thực tế, có một số trường hợp từ viết tắt có thể chấp nhận được, nhưng lời khuyên chân thành của mình là: tốt nhất nên tránh hoàn toàn trong bài thi IELTS Writing.
1. Task 1 (Academic)
Task 1 Academic yêu cầu bạn mô tả và phân tích dữ liệu từ biểu đồ, bảng biểu, hoặc quy trình. Đây là dạng bài viết mang tính báo cáo, do đó văn phong càng trang trọng, càng tốt. Tuyệt đối không dùng từ viết tắt.
- Sai: "The chart shows that the population didn't increase significantly."
- Đúng: "The chart shows that the population did not increase significantly."
2. Task 2 (Academic & General Training)
Task 2 yêu cầu bạn viết bài luận (Academic) hoặc một lá thư (General Training). Cả hai đều đòi hỏi văn phong trang trọng, đặc biệt là bài luận.
- Task 2 Academic: Yêu cầu cao về học thuật. Tránh mọi loại từ viết tắt.
- Task 2 General Training: Nếu bạn viết một lá thư cho bạn bè hoặc người quen, việc dùng "don't", "can't" có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu bạn viết thư cho một tổ chức, một người lạ, hoặc trong một tình huống cần sự chuyên nghiệp, hãy dùng dạng đầy đủ. Vì bài thi IELTS Writing Task 2 (General Training) thường được chấm theo tiêu chí tương tự Task 2 Academic về mặt văn phong (trừ khi đề bài yêu cầu rõ là viết thư thân mật), nên lời khuyên tốt nhất vẫn là tránh dùng từ viết tắt.
Ví dụ về nhầm lẫn trong General Training:
Giả sử bạn viết thư xin việc. Nếu bạn viết: "I'm sure I can meet your requirements, but I can't work on weekends." Câu này ổn. Nhưng nếu bạn viết thư cho một cơ quan chính phủ yêu cầu thông tin, câu "I can't provide that information right now." có thể nghe hơi thiếu trang trọng so với "I cannot provide that information at this time."
3. Các Từ Viết Tắt Khác Cần Tránh
Ngoài các dạng rút gọn của động từ, còn có những từ viết tắt khác mà bạn cần lưu ý:
- Etc. (et cetera): Nghĩa là "và các thứ khác". Trong văn phong học thuật, bạn nên liệt kê rõ ràng các mục hoặc dùng các cụm từ như "and so on", "and so forth", hoặc viết lại câu để tránh dùng nó.
- i.e. (id est - nghĩa là): Thường dùng để giải thích rõ hơn. Thay vì "The main issue, i.e., rising costs...", bạn nên viết "The main issue, that is, rising costs..." hoặc "The main issue, which is rising costs,...".
- e.g. (exempli gratia - ví dụ): Dùng để đưa ra ví dụ. Thay vì "Many factors affect the economy, e.g., oil prices.", bạn nên viết "Many factors affect the economy, for example, oil prices." hoặc "Many factors affect the economy, such as oil prices."
Nghiên cứu từ Đại học Cambridge chỉ ra rằng việc sử dụng các từ viết tắt này, đặc biệt là "etc.", có thể làm giảm tính trang trọng và rõ ràng của bài viết học thuật. Họ khuyến khích sinh viên sử dụng các cụm từ diễn đạt đầy đủ và chính xác hơn.
Thực Hành: Biến Từ Viết Tắt Thành "Ngôi Sao"
Bây giờ, chúng ta hãy cùng thực hành cách "nâng cấp" những câu có từ viết tắt thành câu văn trang trọng và chuẩn IELTS hơn nhé!
Bài Tập 1: Chuyển đổi câu
Hãy viết lại các câu sau đây theo văn phong học thuật, loại bỏ từ viết tắt.
- The government can't ignore the problem of unemployment any longer.
- It's important to consider the long-term effects of this policy.
- Many students don't have enough time to study effectively.
- The company needs to reduce its expenses, etc.
- The primary causes of this issue, i.e., lack of funding and poor management, need addressing.
- Several renewable energy sources are available, e.g., solar and wind power.
Đáp án gợi ý:
- The government cannot ignore the problem of unemployment any longer.
- It is important to consider the long-term effects of this policy.
- Many students do not have enough time to study effectively.
- The company needs to reduce its expenses. (Hoặc: The company needs to reduce its expenses, along with other financial measures.)
- The primary causes of this issue, which is lack of funding and poor management, need addressing. (Hoặc: The primary causes of this issue – lack of funding and poor management – need addressing.)
- Several renewable energy sources are available, for example, solar and wind power. (Hoặc: Several renewable energy sources are available, such as solar and wind power.)
Bài Tập 2: Phân tích lỗi sai
Đọc đoạn văn ngắn sau và xác định các lỗi sai liên quan đến việc sử dụng từ viết tắt. Sau đó, viết lại đoạn văn cho đúng.
Đoạn văn gốc:
"Many people today believe that it's essential for children to have access to technology. They argue that kids can't learn effectively without computers. However, this viewpoint doesn't consider the potential downsides. For instance, excessive screen time can lead to health problems, etc. Schools shouldn't solely rely on technology; they must also focus on traditional teaching methods to ensure a well-rounded education."
Phân tích lỗi sai:
- "it's essential" -> "it is essential"
- "can't learn" -> "cannot learn"
- "doesn't consider" -> "does not consider"
- "etc." -> Cần thay thế hoặc bỏ đi.
Đoạn văn sửa lại:
"Many people today believe that it is essential for children to have access to technology. They argue that children cannot learn effectively without computers. However, this viewpoint does not consider the potential downsides. For instance, excessive screen time can lead to health problems, among other issues. Schools should not solely rely on technology; they must also focus on traditional teaching methods to ensure a well-rounded education."
Bạn thấy không? Chỉ một vài thay đổi nhỏ thôi mà bài viết đã trở nên chuyên nghiệp và "chuẩn" IELTS hơn hẳn. Đây là một trong những "bí kíp" nhỏ nhưng có võ để bạn ghi điểm trong mắt giám khảo!
Lời Khuyên Từ Kinh Nghiệm Giảng Dạy
Dựa trên kinh nghiệm của mình khi làm việc với hàng trăm học viên IELTS, mình có vài lời khuyên sau:
- Nguyên tắc vàng: Luôn ưu tiên sử dụng dạng đầy đủ của từ (e.g., "do not" thay vì "don't"). Đây là cách an toàn và hiệu quả nhất để đảm bảo bạn không mắc lỗi về văn phong.
- Tập thói quen: Khi luyện tập viết ở nhà, hãy cố gắng viết đầy đủ. Dần dần, bạn sẽ quen và không còn xu hướng dùng từ viết tắt nữa.
- Kiểm tra lại bài viết: Sau khi viết xong, hãy dành vài phút đọc lại bài để rà soát lỗi chính tả, ngữ pháp và đặc biệt là các từ viết tắt.
- Hiểu rõ ngữ cảnh: Nếu bạn thực sự không chắc chắn, hãy tránh dùng. An toàn là trên hết trong phòng thi IELTS!
- Đừng nhầm lẫn với Task 1 General Training (Letter): Nếu đề bài yêu cầu viết thư cho bạn bè hoặc người thân, thì việc dùng từ viết tắt có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, như mình đã nói, trừ khi đề bài cực kỳ rõ ràng về đối tượng nhận thư, bạn vẫn nên giữ văn phong trang trọng.
Nhớ nhé, mỗi chi tiết nhỏ đều có thể tạo nên sự khác biệt lớn trong bài thi IELTS của bạn. Chúc bạn ôn luyện hiệu quả và đạt được band điểm mơ ước!
