Bạn đang ôn thi TOEIC và cảm thấy "ngợp" với cấu trúc câu bị động? Đừng lo lắng! Câu bị động tuy có vẻ phức tạp nhưng lại xuất hiện rất nhiều trong bài thi TOEIC, đặc biệt là phần Reading. Hiểu rõ cách dùng và nhận diện nó sẽ giúp bạn ghi điểm một cách dễ dàng hơn. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau mổ xẻ ngọn ngành câu bị động, với những ví dụ thực tế và bí kíp "chân ái" mà tôi đúc kết được từ nhiều năm giảng dạy nhé!
Tại Sao Câu Bị Động Lại Quan Trọng Trong TOEIC?
Nghe có vẻ hơi "lý thuyết" nhỉ, nhưng thực tế là câu bị động giúp cho văn phong tiếng Anh trở nên trang trọng, khách quan hơn. Trong môi trường công sở, báo cáo, thông báo, hay các quy trình làm việc, chúng ta thường dùng câu bị động để tập trung vào hành động hoặc đối tượng chịu tác động, thay vì người thực hiện hành động (đôi khi không rõ ràng hoặc không quan trọng).
Ví dụ, thay vì nói: "John repaired the machine yesterday." (John đã sửa cái máy hôm qua), trong một báo cáo kỹ thuật, người ta thường viết: "The machine was repaired yesterday." (Cái máy đã được sửa hôm qua). Bạn thấy không, trọng tâm giờ là cái máy, chứ không phải John. Điều này cực kỳ phổ biến trong các đoạn văn TOEIC phần Reading.
Theo Cambridge English, việc nắm vững các cấu trúc ngữ pháp cơ bản như câu bị động là nền tảng để đạt điểm cao. TOEIC, với mục tiêu đánh giá khả năng sử dụng tiếng Anh trong môi trường làm việc, đương nhiên sẽ kiểm tra bạn ở khía cạnh này.
Công Thức Cốt Lõi Của Câu Bị Động
Đây là phần "xương sống" nè. Câu bị động về cơ bản sẽ có dạng:
Chủ ngữ (đối tượng chịu tác động) + Động từ "to be" (chia theo thì) + Động từ ở dạng Quá khứ phân từ (V3/ed) + (by + tác nhân - thường được lược bỏ)
Nghe thì đơn giản, nhưng cái "hóc" ở đây là động từ "to be" phải chia đúng thì của câu gốc. Chúng ta hãy xem qua một vài thì phổ biến nhé:
Các Thì Phổ Biến Của Câu Bị Động
- Hiện tại đơn: is/am/are + V3/ed
Ví dụ: The report is submitted every Friday. (Báo cáo được nộp mỗi thứ Sáu.) - Hiện tại tiếp diễn: is/am/are + being + V3/ed
Ví dụ: The new website is being updated right now. (Trang web mới đang được cập nhật ngay bây giờ.) - Hiện tại hoàn thành: has/have + been + V3/ed
Ví dụ: All the necessary documents have been prepared. (Tất cả các tài liệu cần thiết đã được chuẩn bị xong.) - Quá khứ đơn: was/were + V3/ed
Ví dụ: The meeting was postponed until next week. (Cuộc họp đã bị hoãn lại đến tuần sau.) - Quá khứ tiếp diễn: was/were + being + V3/ed
Ví dụ: The old building was being demolished when I visited. (Tòa nhà cũ đang bị phá dỡ khi tôi đến thăm.) - Tương lai đơn: will + be + V3/ed
Ví dụ: The contract will be signed tomorrow. (Hợp đồng sẽ được ký vào ngày mai.)
Nhớ là, khi chuyển từ câu chủ động sang bị động, tân ngữ của câu chủ động sẽ trở thành chủ ngữ của câu bị động. Và động từ chính sẽ được "biến hình" thành V3/ed, còn động từ "to be" thì "gánh vác" việc chia thì.
Khi Nào Thì Nên Dùng Câu Bị Động? (Và Khi Nào KHÔNG Nên)
Đây là lúc kinh nghiệm "thực chiến" của tôi lên tiếng. Đừng lạm dụng câu bị động, nó có thể làm câu văn trở nên dài dòng và thiếu tự nhiên. Hãy dùng nó khi:
- Người thực hiện hành động không quan trọng hoặc không xác định được:
- Bạn muốn nhấn mạnh vào đối tượng chịu tác động:
- Trong văn phong trang trọng, khách quan (báo cáo, khoa học, tin tức):
Ví dụ: My car was stolen last night. (Xe của tôi bị trộm tối qua.) Bạn đâu biết ai là kẻ trộm, nên câu bị động là hợp lý nhất.
Ví dụ: The results of the experiment were published in a prestigious journal. (Kết quả của thí nghiệm đã được công bố trên một tạp chí uy tín.) Trọng tâm là kết quả thí nghiệm, chứ không phải ai đã công bố nó.
Đây là lý do chính nó hay xuất hiện trong TOEIC. Nó tạo cảm giác chuyên nghiệp.
Tuyệt đối tránh dùng câu bị động khi:
- Người thực hiện hành động là quan trọng và bạn muốn nêu bật vai trò của họ:
- Câu văn đã quá dài và phức tạp:
Ví dụ: Thay vì nói "The project was managed by Sarah.", hãy nói "Sarah managed the project." Nghe năng động và rõ ràng hơn nhiều!
Thêm câu bị động có thể làm nó rối hơn nữa. Đôi khi, một câu chủ động đơn giản lại hiệu quả hơn.
Bẫy Thường Gặp Trong TOEIC và Cách Né Tránh
Tôi đã thấy rất nhiều học viên của mình "sập bẫy" với câu bị động trong TOEIC. Dưới đây là vài chiêu và cách hóa giải:
1. Nhầm lẫn giữa thì và dạng bị động
Ví dụ: Một câu hỏi có thể cho bạn:
The new policy ______ by the end of the month.
(A) announce (B) announced (C) will announce (D) will be announced
Nhiều bạn thấy "by the end of the month" là nghĩ ngay đến tương lai và chọn (C). Nhưng "policy" không thể tự "announce" được, nó phải "được thông báo". Vậy đáp án đúng phải là (D) will be announced.
Cách tránh: Luôn tự hỏi: "Chủ ngữ này có tự làm hành động đó không, hay là bị tác động?" Nếu bị tác động, chắc chắn bạn cần dạng bị động.
2. Bị đánh lừa bởi các động từ đi kèm "to be"
Ví dụ:
The company ______ several awards for its innovation.
(A) has been awarded (B) has awarded (C) is awarded (D) is awarding
Ở đây, "company" là đối tượng "nhận" giải thưởng, chứ không phải "trao" giải. Vậy nó phải là bị động. Thì hiện tại hoàn thành bị động là "has been awarded". Đáp án (A).
Cách tránh: Phân tích kỹ chủ ngữ và động từ. Luôn đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa chúng.
3. Nhầm lẫn với cấu trúc "get" + V3/ed
Trong văn nói hoặc văn viết thân mật, đôi khi người ta dùng "get" thay cho "be" trong câu bị động (ví dụ: I got fired = I was fired). Tuy nhiên, trong môi trường trang trọng của TOEIC, bạn nên ưu tiên cấu trúc "be" + V3/ed. Cấu trúc "get" + V3/ed thường mang sắc thái ngẫu nhiên, bất ngờ hoặc đôi khi tiêu cực.
Ví dụ:
The package ______ delivered yesterday.
(A) got (B) was (C) is (D) has
Trong bối cảnh này, "was" là lựa chọn trang trọng và phù hợp nhất cho TOEIC.
Case Study: Anh Minh và Điểm TOEIC "Lội Ngược Dòng" Nhờ Câu Bị Động
Tôi có một học viên tên là Minh, ban đầu điểm TOEIC Reading của cậu ấy chỉ loanh quanh 250. Minh làm bài rất nhanh nhưng hay bị sai những câu ngữ pháp cơ bản, đặc biệt là các cấu trúc động từ. Cậu ấy thường xuyên nhầm lẫn giữa câu chủ động và bị động, dẫn đến việc chọn sai đáp án ở phần Part 5 & 6.
Chúng tôi đã dành 3 buổi tập trung vào câu bị động, từ công thức, các thì, đến các dạng đặc biệt (bị động với động từ khuyết thiếu, bị động với "allow", "make", "let",...). Tôi cho Minh làm rất nhiều bài tập nhận diện, chuyển đổi câu, và cuối cùng là các đề thi thử TOEIC có chọn lọc các câu về bị động.
Kết quả: Sau 2 tháng tập trung vào các điểm yếu ngữ pháp, bao gồm cả câu bị động, Minh đã tăng điểm TOEIC Reading lên 380. Cậu ấy chia sẻ rằng, trước đây khi thấy câu bị động là cậu ấy "nhắm mắt chọn đại", giờ thì tự tin hơn hẳn, làm đúng được khoảng 80% các câu liên quan đến cấu trúc này. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy việc nắm vững ngữ pháp "cốt lõi" như câu bị động có thể tạo ra sự khác biệt lớn như thế nào.
Bài Tập Thực Hành "Chữa Lành" Mọi Lỗi Sai
Để củng cố kiến thức, hãy thử sức với bài tập nhỏ này nhé. Đọc các câu sau và chọn đáp án đúng nhất:
1. The new marketing strategy ______ next quarter.
(A) implement (B) implements (C) will be implemented (D) is implementing
2. All customer complaints ______ by the manager personally.
(A) handle (B) are handled (C) handled (D) handling
3. The annual financial report ______ to the board of directors yesterday.
(A) submit (B) submitted (C) was submitted (D) has submitted
4. The system ______ at midnight for maintenance.
(A) is updated (B) updated (C) will update (D) updating
5. We regret that the product launch ______ due to unforeseen circumstances.
(A) has been delayed (B) has delayed (C) delayed (D) delays
Đáp án: 1. (C), 2. (B), 3. (C), 4. (A), 5. (A)
Bạn làm đúng bao nhiêu câu? Nếu có câu nào còn băn khoăn, đừng ngại xem lại phần giải thích ở trên nhé. Việc luyện tập đều đặn, tập trung vào những lỗi sai mình hay mắc phải chính là chìa khóa để chinh phục TOEIC.
Câu bị động không còn là nỗi ám ảnh nữa, đúng không nào? Hãy cứ kiên trì, áp dụng những gì đã học vào bài tập và bạn sẽ thấy sự tiến bộ rõ rệt. Chúc bạn ôn thi thật tốt và đạt được số điểm mong muốn!
